“Ngưu tất khô” là tên gá»i cá»§a rá»
cây ngưu tất Äã ÄÆ°á»£c thu hoạch, sÆ¡ chế và phÆ¡i sấy khô, có tên khoa há»c là Achyranthes bidentata, thuá»c há» Dá»n. Dược liá»u nà y ÄÆ°á»£c sá» dụng trong y há»c cá» truyá»n vá»i công dụng bá» can, tháºn, mạnh gân cá»t, hoạt huyết, trừ ứ, lợi thấp và kháng viêm. Ngưu tất khô có thá» dùng sá»ng Äá» há» trợ các bá»nh vá» ÄÆ°á»ng tiá»u, vết thương, hoặc dùng chÃn (sau khi tẩm rượu, muá»i) Äá» chữa Äau lưng, tê thấp và co quắp.Â
1. Nguá»n gá»c và Äặc Äiá»m:
- Tên gá»i: Cây ngưu tất còn có tên khác là hoà i ngưu tất, cá» xưá»c hai rÄng.Â
- Dược liá»u: Phần rá»
cá»§a cây ÄÆ°á»£c sá» dụng là m thuá»c.Â
- Äặc Äiá»m: Rá»
ngưu tất có hình trụ dà i, thân cây hÆ¡i vuông, mà u lục hoặc nâu tÃa, có mùi Äặc biá»t và vá» hÆ¡i ngá»t, mà u và ng tro sau khi khô.Â
2. Công dụng theo Y há»c cá» truyá»n:
- Bá» can, tháºn: Giúp mạnh gân cá»t, há» trợ các bá»nh vá» xương khá»p như Äau lưng, má»i gá»i.Â
- Hoạt huyết, trừ ứ: Giúp lưu thông máu, là m tan máu ứ, bầm tÃm.Â
- Lợi thấp: Há» trợ các bá»nh vá» ÄÆ°á»ng tiết niá»u như tiá»u rắt, tiá»u ra máu, sá»i tiết niá»u.Â
- Kháng viêm: Có tác dụng kháng viêm và giảm Äau.Â
- Äiá»u kinh: Há» trợ Äiá»u trá» các vấn Äá» liên quan Äến kinh nguyá»t như tắc kinh, Äau bụng kinh.Â
3. Cách dùng và liá»u dùng:
-
Dùng sá»ng:Rá»a sạch, thái má»ng, sấy khô, có tác dụng lợi thấp, há» trợ tiá»u tiá»n và vết thương phần má»m, ứ huyết.Â
-
Dùng chÃn:Tẩm rượu hoặc tẩm muá»i rá»i sấy khô, có tác dụng bá» can, mạnh gân cá»t.Â
-
Liá»u dùng:Liá»u hà ng ngà y là 6-12g, có thá» sắc nưá»c uá»ng hoặc ngâm rượu.Â
4. Lưu ý:Â
- Ngưu tất có thá» gây kÃch thÃch sá»± váºn Äá»ng cá»§a tá» cung, nên cần tháºn trá»ng khi sá» dụng cho phụ nữ có thai.
- Cần tham khảo ý kiến bác sÄ© hoặc ngưá»i có chuyên môn trưá»c khi sá» dụng Äá» có chá» Äá»nh phù hợp.


