Trong Y Há»c Cá» Truyá»n, nhục thung nhung ÄÆ°á»£c sá» dụng như má»t vá» thuá»c khá lâu Äá»i. Nhục thung nhung có tác dụng giúp há» trợ cho Äá»i sá»ng sinh hoạt tình dục. Bên cạnh Äó, còn có tác dụng chữa các bá»nh vô sinh, hiếm muá»n cho cả hai giá»i nam và nữ. Bà i viết sẽ cung cấp thêm thông tin chi tiết vá» dược liá»u nhục thung dung.
1. Dược liá»u nhục thung nhung
Nhục thung nhung từ khoảng 2000 nÄm trưá»c Äã xuất hiá»n trong các bà i thuá»c chữa bá» tháºn tráng dương và tÄng cưá»ng sức khá»e sinh lá»±c cá»§a nam giá»i. Bên cạnh Äó, dược liá»u nà y còn ÄÆ°á»£c má»nh danh như dÅ©ng sÄ© sa mạc bá»i khả nÄng có thá» tá»n tại á» những nÆ¡i có khà háºu khắc nghiá»t há» và o lá»p lá dà y. Không những thế dược liá»u nhục thung nhung còn ÄÆ°á»£c và như nhân sâm sa mạc vá»i các dược liá»u chứa trong loại cây vô cùng quý vá»i sức khá»e.
Nhục thung nhung còn có tên gá»i khác nhu thung dung, Äại vân, hoắc tư lá»ch, Äá»a tinh… và tên khoa há»c cá»§a dược liá»u nhục thung nhung herba cistanches.
Nhục thung nhung cấu tạo không giá»ng như thá»±c váºt ÄÆ¡n thuần, mà giá»ng như má»t loại cây ký sinh sá»ng nhá» và o thân cây khác. Mầm cây nhục thung dung sẽ Äâm thá»§ng mặt Äất và má»c nhô lên cao giá»ng như xương rá»ng hình cái chà y và quá trình nà y diá» n ra rất mạnh và o mùa xuân. Nhục thung nhung có hai Äầu hÆ¡i nhá»n, bên trên phá»§ má»t lá»p mà u và ng và tạo ánh sáng lấp lánh dưá»i ánh sáng mặt trá»i. Thân cây nhục thung nhung thưá»ng cao khoảng từ 15 Äến 30 cm nhưng má»t và i cây có thá» cao tá»i và i mét. Hoa nhục thung nhung thưá»ng ná» và o khoảng tháng 5 hoặc tháng 6 vá»i máºt Äá» dà y Äặc. Hoa ÄÆ°á»£c má»c ra từ những phần ngá»n cá»§a cây có mà u và ng nhạt. Hình dạng cá»§a hoa nhục thung nhung giá»ng hình quả chuông xẻ 5 cánh và trên Äá»nh cá»§a hoa có mà u và ng nhạt hoặc mà u tÃm nhạt. Trái cá»§a nhục thung nhung thưá»ng phá» biến và o tháng 6 hoặc Äầu tháng 7 và có mà u xám nhạt.
Nhục thung nhung ÄÆ°á»£c biết Äến như vá» thuá»c ÄÆ°á»£c phân bá» khá phá» biến á» vùng núi cao Äặc biá»t á» Thiá»m Tây, Cam Túc cá»§a Trung Quá»c. Ngoà i ra á» những nÆ¡i có khà háºu lạnh như Mông Cá», Hà n Quá»c, Nháºt Bản cÅ©ng có xuất hiá»n vá» thuá»c quý nà y. á» Viá»t Nam, nhục thung nhung ÄÆ°á»£c tìm thấy á» các tá»nh phà Bắc nhu Hoà Bình, Tuyên Quang, Là o Cai, Lai Châu.
Bá» pháºn ÄÆ°á»£c sá» dụng là m dược liá»u quý chÃnh rá» cá»§a nhục thung nhung. Những loại cây có cá»§ to, má»m, hà m lượng dầu nhiá»u, vá» bên ngoà i má»n có mà u Äen thì chất lượng dược liá»u khá tá»t.
Nhục thung nhung ÄÆ°á»£c thu hái và o mùa xuân hoặc Äầu mùa thu. Sá» dụng nhục thung nhung hái Äá» phÆ¡i khô trên mặt Äất – Äiá»m Äại Vân. Hoặc thu hái nhục thục nhung và bá» và o thùng Äá» muá»i trong khoảng 1 nÄm – Diêm Äại Vân.
Nhục thung nhung bà o chế theo cách: Giữ nguyên cá»§ nhục thung nhung và mang Äi phÆ¡i khô hoặc sấy khô. Có thá» mang nhục thung nhung Äi tẩm vá»i muá»i rá»i má»i bắt Äầu phÆ¡i hoặc sấy khô. Khi sá» dụng nhục thung nhung khô thì nên rá»a sạch và thái má»ng dà y khoảng từ 1 Äến 2mm và Äá» ráo nưá»c. Theo Äông Dược há»c thì thái phiên và bá» lõi mà u trắng cá»§a nhục thung nhung sau Äó trá»n hoặc ngâm vá»i rượu và sá» dụng á» dạng hấp hoặc Äá» chÃnh. Hoặc theo Dược tà i há»c nhục thung nhung Äiá»m Äại Vân ÄÆ°á»£c thá»±c hiá»n loại bá» tạp chất và ngâm vá»i nưá»c hoặc có thá» sá» dụng Diêm Äại Vân rá»a sạch bằng nưá»c, sau Äó cắt dá»c, Äá» ráo và phÆ¡i khô rá»i má»i mang Äi sá» dụng.
Nhục thung nhung thưá»ng ÄÆ°á»£c bảo quản á» nÆ¡i khô ráo, không khà thoáng và tránh tình trạng hút ẩm có thá» là m nhục thung nhung bá» má»c.
2. Dược lý của nhục thung nhung
Nhục thung nhung có chứa các hợp chất hoá há»c bao gá»m Boschnaloside, orobanin, epilogahic acid, các acid hữu cÆ¡, hÆ¡n 10 acid amin, cùng vá»i hà m lượng alkaloid.
Nhục thung nhung có vá» ngá»t – hÆ¡i ôn, vá» mặn – hÆ¡i ngá»t , cay, chua nhẹ có tÃnh ôn, vá» ngá»t – hÆ¡i mặn, hÆ¡i chua có tÃnh ấm, vá» ngá»t – hÆ¡i mặn có tÃnh ô nhẹ, vá» mặn, vá» chua, vá» ngá»t có tÃnh ôn.
Nhục thung nhung có tác dụng gì? Theo Y Há»c Cá» Truyá»n, nhục thung nhung có tÃnh ôn tháºn, mang lại nhiá»u lợi Ãch cho Äại trà ng. Nhục thung nhung có thá» giúp Ãch tinh, kéo dà i tuá»i thá», bá» tháºn tráng dương hoặc Äiá»u trá» cả bÄng huyết á» phụ nữ. Theo Nháºt Hoa Tá», bản thảo nhục thung nhung còn giúp thông nhuáºn ngÅ© tạng, là m ấm gá»i và lưng. Theo Trung dược há»c nhục thung nhung giúp bá» tháºn tráng dương, Ãch tinh huyết, nhuáºn trà ng, thông tiá»n. Theo Dược tÃnh Bản thảo, nhục thung nhung bá»i bá» má»nh môn, tu nhuáºn ngÅ© tạng, Ãch tuá»· cân… Theo Äông Y há»c thiết yếu, nhục thung nhung bá» tháºn dương, thông nhuáºn ÄÆ°á»ng ruá»t.
Tác dụng cá»§a nhục thung dung vá»i chá»§ trá» các trưá»ng hợp như khà hư, huyết hà n, thấp nhiá»t vá»i các trưá»ng hợp chân tay lạnh, thiếu khà huyết, ôn tháºn, tráng dương, nhuáºn trà ng thông tiá»n, chữa tháºn hư, di tinh, liá»t dương, sinh lý yếu, xuất tinh sá»m, Äau lưng má»i gá»i, tiá»u Äêm thưá»ng xuyên, hoặc có thá» chữa vô sinh, suy giảm sinh lý nam giá»i hoặc suy giảm ham muá»n tình dục. Ngoà i ra nhục thung dung chữa bá»nh gì? Có thá» sá» dụng nhục thung nhung trong Äiá»u trá» tiá»u buá»t, tiá»u rắt, dá» niá»u, táo bón do khà huyết hư.
Có thá» sá» dụng nhục thung nhung từ 10 gam Äến 20 gam má»i ngà nh cùng phá»i hợp vá»i các vá» thuá»c khác.
3. Các bà i thuá»c sá» dụng nhục thung nhung trong Äiá»u trá»
Bà i thuá»c Äiá»u trá» các chứng yếu sinh lý, vô sinh á» nam. Sá» dụng 30 gam nhục thung dung (thái nhá»), 10 gam lá»c nhung (thái nhá»), 15 gam nhân sâm (thái nhá»), 10 gam thục Äá»a, 10 gam hải mã. Äem tất cả những vá» thuá»c nà y cho và o trong 1 lÃt rượu trắng và ngâm há»n hợp nà y trong vòng 1 tháng có thá» mang ra sá» dụng ÄÆ°á»£c. Liá»u lượng sá» dụng khoảng 15ml Äến 20ml và ngà y sá» dụng hai lần.
Bà i thuá»c Äiá»u trá» liá»t dương do tháºn hư, lưng gá»i Äau lạnh. Sá» dụng các vá» thuá»c bao gá»m 15 gam nhục thung nhung, 12 gam xà sà ng tá», 6 gam viá» n chÃ, 12 gam Äá» trá»ng, 12 gam phi tá», 12 gam phòng phong, 10 gam ba kÃch. Äem tất cả những vá» thuá»c nà y Äi tán má»n sau Äó hoà tan vá»i máºt ong rá»i hoà n thà nh từng viên hoà n có khá»i lượng 5 gam. Má»i lần sá» dụng thưá»ng dùng từ 1 Äến 3 viên hoà n, và sá» dụng ngà y 2 lần kèm theo vá»i rượu ấm hoặc nưá»c muá»i nhạt và ấm.
Bà i thuá»c Äiá»u trá»Â rá»i loạn cương dương, liá»t dương, sinh lý yếu. Sá» dụng các vá» thuá»c bao gá»m 200 gam nhục thung nhung, 100 gam thục Äá»a, 50 gam ká»· tá», 100 gam huỳnh tinh, 50 gam dâm dương hoắc, 40 gam hắc táo nhân, 30 gam xuyên khung, 50 gam quy Äầu, 30 gam cam cúc hoa, 40 gam cá»t toái bá», 40 gam xuyên tục Äạo, 40 gam nhân sâm, 40 gam ÄÆ¡n sâm, 50 gam hoà ng kinh, 50 gam Äá» trá»ng, 50 gam phòng Äảng sâm, 20 gam trần bì, 40 gam lá»c giác, 20 gam lá»c nhung, 30 gam Äại táo. Äem tất cả các vá» thuá»c nà y cho và o má»t bình thuá»· tinh to hoặc bình gá»m sau Äó cho rượu trắng và o ngâm sao cho rượu ngáºp toà n bá» dược liá»u. Rượu ngâm trong 1 tháng có thá» sá» dụng ÄÆ°á»£c.
Bà i thuá»c Äiá»u trá» cho phụ nữ vô sinh, giảm ham muá»n tình dục. Sá» dụng các vá» thuá»c bao gá»m 16 gam nhục thung nhung, 12 gam xà sà ng tá», 6 gam ngÅ© vá» tá», 6 gam ba kÃch tÃm, 6 gam phụ tá», 6 gam viá» n chÃ, 12 gam thá» ty tá», 6 gam phòng phong. Mang tất cả các vá» thuá»c nà y Äi tán nhuyá» n thà nh bá»t má»n rá»i trá»n vá»i máºt ong Äá» tạo thà nh viên hoà n bằng hạt ngô Äá»ng. Má»i lần sá» dụng khoảng 1ừ 12 Äến 20 gam cùng vá»i nưá»c ấm hoặc nưá»c muá»i nhạt ấm.
Bà i thuá»c Äiá»u trá»Â di tinh. Sá» dụng 30 gam nhục thung nhung thái nhá» kết hợp vá»i 10 gam thá» ty tá», 60 gam gạo tẻ và nấu cháo vá»i 500 gam xương sá»ng dê Äá» Än hà ng ngà y giúp cải thiá»n tình trạng di tinh.
Bà i thuá»c Äiá»u trá» xuất tinh sá»m. Sá» dụng 100 gam nhục thung nhung thái nhá», 50 gam long cá»t, 50 gam tang phiêu, 100 gam toả dương, 25 gam thá» ph
Bà i thuá»c Äiá»u trá» chứng hay quên. Sá» dụng 10 gam nhục thung dung ÄÆ°á»£c là m sạch và tẩm rượu, sau Äó sấy khô, tán thà nh bá»t. Sau Äó lại dùng 10 gam tục Äoạn, 30 gam thạch xương bá», 30 gam bạch linh mang Äi tán nhuyá» n. Sau Äó hoà há»n hợp các vá» thuá»c nà y cùng vá»i bá»t nhục thung dung ban Äầu Äá» tạo thà nh thuá»c. Má»i lần sá» dụng 8 gam Äá» uá»ng vá»i rượu ấm, uá»ng thuá»c sau bữa Än.
Bà i thuá»c Äiá»u trá» nưá»c tiá»u mà u và ng Äặc. Sá» dụng 40 gam nhục thung dung thái lát Äã ÄÆ°á»£c là m sạch và tẩm rượu rá»i sấy khô, tán má»n cùng 40 gam trạch tả, 40 gam hoạt thạch chia Äá»u hà o vá»i nưá»c ấm, sá» dụng Äá» uá»ng. Má»i ngà y sá» dụng 2 lần sau bữa Än khoảng 30 phút.
Bà i thuá»c Äiá»u trá» giúp nhuáºn trà ng thông tiá»n. Sá» dụng 24 gam nhục thung nhung, 20 gam trầm hương, 12 gam hoạt ma nhân. Äem tất cả những vá» thuá»c nà y Äi nghiá»n thà nh bá»t, hòa vá»i máºt và thá»±c hiá»n hoà n thà nh viên. Khi dùng, uá»ng 12 Äến 20 gam cùng vá»i nưá»c ấm và ngà y sá» dụng 2 lần.
Bà i thuá»c Äiá»u trá» Äi tiá»u tiá»n nhiá»u lần. Sá» dụng 500 gam nhục thung dung, 200 gam sÆ¡n ÄÆ°á»£c, 200 gam thá» ty tá» và mang các dược lại nà y Äi tán thà nh bá»t má»n sau Äó hòa vá»i máºt thá»±c hiá»n hoà n thà nh viên. Má»i lần uá»ng 5 gam vá»i nưá»c muá»i loãng, ngà y sá» dụng 2 lần.
Bà i thuá»c Äiá»u trá» bá»i bá» khà huyết
- Sá» dụng 1 kilogam nhục thung dung, 500 gam dâm dương hoắc, 500 gam sâm cau, 500 gam sÆ¡n thù cho và o 15 lÃt rượu trắng 40 Äá». Ngâm há»n hợp các vá» thuá»c nà y trong 25 ngà y là có thá» dùng ÄÆ°á»£c. Má»i lần sá» dụng 1 chén nhá», ngà y sá» dụng 2 lần.
- Sá» dụng 30 gam nhục thung dung Äem Äi ngâm vá»i 500ml rượu trắng có ná»ng Äá» cá»n 45 Äá» sau 1 tuần là có thá» dùng ÄÆ°á»£c. Má»i lần sá» dụng 15ml, ngà y sá» dụng 2 lần. Äá»i vá»i rượu ngâm bá»i bá» khà huyết, Äiá»u trá» chứng tháºn hư, liá»t dương sẽ không phù hợp vá»i ngưá»i có khà huyết hư hà n. Nếu cần sá» dụng, má»i ngà y không ÄÆ°á»£c sá» dụng quá 50 ml / ngà y.
Bà i thuá»c Äiá»u trá» Äi tiá»u ra máu, dương khà kém. Sá» dụng các dược liá»u vá»i hà m lượng bằng nhau bao gá»m: nhục thung dung, can Äá»a hoà ng, thá» ty tá» (tẩm rượu Äá» qua Äêm), lá»c nhung (bá» lông, thái lát má»ng, nưá»ng vá»i dấm). Mang há»n hợp các vá» thuá»c Äi tán thà nh bá»t má»n, trá»n vá»i há» là m thà nh viên bằng hạt ngô. Má»i lần sá» dụng 30 viên khi Äói hoặc sá» dụng trưá»c bữa Än chÃnh.
Bà i thuá»c Äiá»u trá» da mặt sạm Äen. Sá» dụng 160 gam nhục thung dung nấu nhừ cùng thá»t dê và gạo là m thà nh cháo, Än trong ngà y.
Bà i thuá»c Äiá»u trá» noãn thá»§y tạng, minh mục. Sá» dụng 80 gam nhục thung nhung Äã ÄÆ°á»£c tẩm rượu Äá» qua Äêm và sấy khô, 40 gam câu ká»· tá», 40 gam ba kÃch, 40 gam cúc hoa xuyên luyá»n tá». Mang tất các loại dược liá»u trên tán nhuyá» n, sau Äó Äem Äi trá»n vá»i há» là m thà nh viên hoà n có kÃch thưá»c bằng hạt ngô. Má»i lần sá» dụng 30 viên vá»i nưá»c muá»i loãng. Sá» dụng thuá»c trưá»c khi Än.
Bà i thuá»c Äiá»u trá» nưá»c tiá»u có mà u trắng Äục như sữa. Sá» dụng các vá» thuá»c hà m lượng bằng nhau như nhục thung dung, bạch kinh, sÆ¡n dược, lá»c nhung. Mang các vá» thuá»c nà y Äi tán má»n thêm Ãt nưá»c cÆ¡m hoà n thà nh viên hoà n. Má»i lần sá» dụng 25 Äến 30 viên vá»i nưá»c Äun sôi Äá» nguá»i.
Bà i thuá»c Äiá»u trá» nưá»c tiá»u dÃnh như cao. Sá» dụng 40 gam nhục thung dung thái lát, tẩm rượu, sấy khô, tán nhuyá» n. Lại lấy 40 gam từ thạch nung lá»a, ngâm giấm 37 lần, 40 gam trạch tả, 40 gam hoạt thạch, mang tất cả các vá» thuá»c Äi tán nguyên rá»i hòa cùng bá»t nhục thung dung, trá»n máºt ong thá»±c hiá»n hoà n thà nh viên. Má»i lần sá» dụng 30 viên vá»i nưá»c ấm hoặc rượu ấm.
Bà i thuá»c Äiá»u trá» chứng ra má» hôi nhiá»u. Sá» dụng 80 gam nhục thung dung tấm rượu sấy khô, 40 gam trầm hương tán má»n, trá»n vá»i dầu mè là m thà nh viên hoà n bằng hạt ngô Äá»ng. Má»i lần sá» dụng 70 viên cùng vá»i nưá»c cÆ¡m. và sá» dụng thuá»c khi Äói.
Bà i thuá»c Äiá»u trá»Â táo bón lâu ngà y. Sá» dụng 35 gam nhục thung dung nấu vá»i 50 Äến 100 gam gạo tẻ thà nh cháo. Khi nấu cho thêm gia vá» như nấu cháo bình thưá»ng, chia cháo thà nh 2 lần Än trong ngà y.
Nhục thung nhung là vá» thuá»c kỳ các Äá» Äá»ng sắt, nên khi sá» dụng nhục thung nhung ngâm rượu nên sá» dụng các loại chất liá»u gá»m, Äất nung… Vá» thuá»c nà y không phù hợp vá»i những ngưá»i bá» tiêu chảy, âm hư há»a vượng, hoặc trong tháºn có nhiá»t, dương váºt dá» cương cứng mà tinh dá»ch không á»n Äá»nh. Tránh nhầm lẫn nhục thung nhung vá»i tá»a dương.
ục linh. Äem tất cả các vá» thuá»c nà y cho và o má»t bình thuá»· tinh hoặc bình gá»m sau Äó cho rượu trắng và o ngâm sao cho rượu ngáºp toà n bá» dược liá»u. Rượu ngâm trong 15 ngà y có thá» sá» dụng ÄÆ°á»£c. Má»i lần sá» dụng khoảng từ 20 Äến 30ml.
Bà i thuá»c Äiá»u trá»Â suy nhược thần kinh. Sá» dụng 10 gam thục thung nhung, 6 gam phục linh, 8 gam thá» ty tá», 5 gam thạch xương bá». Äem há»n hợp các vá» thuá»c nà y Äi sắc cùng vá»i 600ml nưá»c Äến khi còn 200ml chia thà nh 3 phần Äá» sá» dụng trong ngà y. Lưu ý khi sá» dụng thuá»c nên Äá» thuá»c còn ấm sẽ Äạt hiá»u quả tá»t nhất.


