Quả la hán hay còn ÄÆ°á»£c gá»i là giả khá» qua hay la hán quả có tên khoa há»c là Momordica grosvenori Swingle thuá»c há» BÃ. Cây la hán là loại cây Äặc sản cá»§a vùng Quảng Tây, Quế Lâm, Trung Quá»c. Trong Äông y, quả la hán có tác dụng pha nưá»c uá»ng chữa sá»t, long Äá»m, là m dá»u cá» há»ng, chữa ho rất hiá»u quả. Váºy quả la hán có tác dụng gì?
1. Quả la hán là quả gì?
Quả la hán hay còn ÄÆ°á»£c gá»i là la hán quả hay giả khá» qua có tên khoa há»c là Momordica grosvenori Swingle thuá»c há» BÃ. Cây la hán là loại cây Äặc sản cá»§a vùng Quảng Tây, Quế Lâm, Trung Quá»c. Äây là má»t cây má»c leo ÄÆ°á»£c trá»ng lấy quả và sá» dụng chế biến thà nh các loại nưá»c giải khát rất tá»t. Quả la hán có vá» cứng nhá» vá»i ÄÆ°á»ng kÃnh khoảng 4 – 6 cm, có hình cầu hoặc hình hÆ¡i trái xoan.
Thà nh phần hóa há»c trong quả la hán bao gá»m:
- ÄÆ°á»ng chiếm khoảng 25-38%
- Saponin tritecpen: quả la hán có chứa mogroside V có Äá» ngá»t rất cao gấp 300 lần saccharose và Äá»i vá»i mogroside VI cao gấp 126 lần saccharose.
- Chất nhầy: D-mannitol
- Protein
- Vitamin C
- Nhiá»u nguyên tá» vi lượng khác như Fe, Mn, Zn, iot, Se
2. Quả la hán có tác dụng gì?
“Quả la hán có tác dụng gì?” Quả la hán trong Äông y là má»t vá» thuá»c có tÃnh mát, vá» ngá»t, tác dụng và o phế và Äại trà ng. Vì váºy, quả la hán tác dụng thanh nhiá»t, nhuáºn trà ng và nhuáºn phế, thông tiá»n. Sá» dụng trong các trưá»ng hợp bá»nh nhân bá» cảm sá»t, ho gà , viêm khà quả, lao phá»i gây ho và viêm há»ng, ho nhiá»u Äá»m, mất tiếng, táo bón, Äái tháo ÄÆ°á»ng. Liá»u lượng sá» dụng 9 – 15 gram quả la hán/ngà y có thá» sắc hoặc hãm lấy nưá»c uá»ng.
Bên cạnh Äó, saponin tritecpen có vá» ngá»t tá»± nhiên nên rất phù hợp Äá»i vá»i ngưá»i bá»nh bá» mắc bá»nh Äái tháo ÄÆ°á»ng, Äá»ng thá»i bá»nh nhân có thá» sá» dụng quả la hán là m nưá»c uá»ng.
Uá»ng nưá»c la hán hà ng ngà y có tá»t không? Theo nghiên cứu cho thấy quả la hán cÅ©ng có tác dụng kháng khuẩn, phòng ngừa ung thư và  chá»ng lão hóa. Äặc biá»t, quả la hán có tác dụng là m dá»u các kÃch ứng niêm mạc bên trong há»ng hầu á» những trưá»ng hợp bá»nh nhân bá» viêm há»ng, viêm thanh khà quản.
Quả la hán uá»ng có tác dụng gì? Nưá»c uá»ng từ quả la hán rất thÃch hợp cho những ngưá»i thưá»ng xuyên phải nói nhiá»u như giáo viên, ngưá»i dẫn chương trình, ca sÄ© vÃ ÄÆ°á»£c là m chế phẩm chữa ho long Äá»m và giải khát. Ngoà i ra, quả la hán có hà m lượng calo và glycemic thấp nên ÄÆ°á»£c ÄÆ°a và o sá» dụng là m chất tạo ngá»t trong Äá» uá»ng và thá»±c phẩm ÄÆ°á»£c nấu chÃn. Hiá»n nay trên thá» trưá»ng có rất nhiá»u sản phẩm ÄÆ°á»£c chế biến từ quả la hán có thá» bán dưá»i dạng quả khô dùng Äá» pha hoặc nưá»c giải khát khá phá» biến.
3. Má»t sá» bà i thuá»c ÄÆ°á»£c chế biến từ quả la hán
Má»t sá» bà i thuá»c ÄÆ°á»£c chế biến từ quả la hán bao gá»m:
- Nưá»c quả la hán: chuẩn bá» từ 1-2 quả la hán và nghiá»n vụn, pha hãm như pha trà hoặc có thá» nấu thà nh nưá»c uá»ng thưá»ng ngà y từ 1-2 lần. Sá» dụng rất tá»t cho ngưá»i bá»Â viêm há»ng hoặc mất tiếng, cảm nắng, táo bón.
- Nưá»c la hán hạnh nhân: chuẩn bá» 1 quả la hán và 10 gram hạnh nhân. La hán nghiá»n Äáºp vụn, sau Äó sắc cùng hạnh nhân lấy nưá»c. Ngà y sắc 1 lần hoặc hãm lấy nưá»c uá»ng. Nưá»c la hán hạnh nhân rất tá»t cho ngưá»i bá»nh bá»Â viêm phế quản, cảm mạo ho có nhiá»u Äá»m.
- Nưá»c la hán mứt há»ng: nguyên liá»u bao gá»m 1 quả la hán và 1 quả mứt há»ng. Quả la hán nghiá»n Äáºp vụn và cho và o ná»i, thêm nưá»c Äá» sắc ngà y 1 lần. Nưá»c la hán mứt há»ng sá» dụng rất tá»t cho trưá»ng hợp bá» dỠứng, ho gà (ho dà i ngà y thà nh từng cÆ¡n).
- Nưá»c la hán bà ng Äại hải: Chuẩn bá» nguyên liá»u bao gá»m 1 quả la hán, 2 hoặc 3 hạt bà ng Äại hải. Äầu tiên, nghiá»n Äáºp vụn quả la hán, sau Äó nấu sắc kỹ, và cuá»i cùng là chia lấy nưá»c uá»ng trong ngà y. Nưá»c la hán bà ng Äại hải dùng trong Äiá»u trá» Äại tiá»n táo kết vÃ ÄÆ°á»ng ruá»t táo nhiá»t.
- Siro bá»i mẫu la hán quả: nguyên liá»u gá»m có xuyên bá»i mẫu 10 gram và la hán 1 quả. La hán nghiá»n Äáºp vụn, có thá» cho thêm má»t Ãt ÄÆ°á»ng hoặc máºt lượng thÃch hợp, nấu sắc kỹ và chia là m 2 lần Än trong ngà y. Sá» dụng siro bá»i mẫu la hán quả cho ngưá»i mắc bá»nh lao phá»i, viêm khà phế quản, viêm há»ng khô có sá»t, ho khan Ãt Äá»m.
- Canh la hán: la hán quả 50 gram, thá»t lợn nạc 100 gram. La hán thái thà nh từng lát và cho và o ná»i, Äá» nưá»c Äun kỹ, cho thá»t nạc và o nấu canh, có thá» cho thêm bá»t gia vá» sao cho phù hợp vá»i khẩu vá» và sá» dụng món canh la hán Än vá»i cÆ¡m trong ngà y. Món canh nà y giúp há» trợ Äiá»u trá» bá»nh lao rất tá»t.
Tóm lại, trong Äông y, quả la hán là má»t vi thuá»c có tÃnh mát, vá» ngá»t, tác dụng và o phế và Äại trà ng. Vì váºy, quả la hán tác dụng thanh nhiá»t, nhuáºn trà ng và nhuáºn phế, thông tiá»n. Ngoà i ra, saponin tritecpen trong quả la hán có vá» ngá»t tá»± nhiên rất phù hợp cho ngưá»i bá»nh bá» Äái tháo ÄÆ°á»ng và bá»nh nhân có thá» sá» dụng quả la hán là m nưá»c uá»ng. Nưá»c uá»ng từ quả la hán rất thÃch hợp cho những ngưá»i thưá»ng xuyên phải nói nhiá»u như giáo viên, ngưá»i dẫn chương trình, ca sÄ© vÃ ÄÆ°á»£c là m chế phẩm chữa ho long Äá»m và giải khát.


