https://zalo.me/g/fvsshe825
https://trucvufarm.com.vn/
https://www.facebook.com/trucvufarm.com.vn
Tên gá»i, danh pháp
Tên Tiếng Viá»t: Äại há»i.
Tên khác: Há»i sao, Bát giác há»i hương.
Tên khoa há»c: Illicium verum Hook.f.
Äặc Äiá»m tá»± nhiên
Äại há»i còn có tên gá»i khác là Há»i, Há»i sao, Bát giác há»i hương, Mạy chác, Mác há»i (Tà y), PÃt cóc (Dao).
Äại há»i là má»t cây thuá»c quý. Cây nhá», cao 6 â 10 m. Thân thẳng, to, phân cà nh nhẵn, lúc non có mà u xanh nhạt, sau chuyá»n sang mà u nâu xám. Lá má»c so le, phiến lá nguyên, dà y, cứng và giòn, nhẵn, dà i 8 â 12 cm, rá»ng 3 â 4 cm, hình mác hoặc hình trứng, hÆ¡i nhá»n, mặt trên xanh hÆ¡n mặt dưá»i.
Hoa ÄÆ¡n Äá»c á» nách lá, Äôi khi xếp thà nh 2 â 3 chiếc; cuá»ng to và ngắn; 5 lá Äà i mà u trắng, mép mà u há»ng; 5 â 6 cánh hoa Äá»u mà u há»ng sẫm.
Quả kép gá»m 6 â 8 lá»n (Äôi khi nhiá»u hÆ¡n) xếp thà nh hình sao ÄÆ°á»ng kÃnh 2,5 â 3 cm. Khi còn non có mà u xanh lục, khi già mà u nâu sẫm, má»i Äà i hoa dà i 10 â 15mm, Äá»nh có gai ngắn. Hạt hình trứng, vòng bi.
Ra hoa và o tháng 5 â 6 và kết trái và o tháng 6 â 7.
Quả phức, thưá»ng có tám quả, Äôi khi nhiá»u hÆ¡n, mà u nâu Äá» Äến nâu sẫm, xếp thà nh hình sao quanh cá»t trung tâm. Má»i lòng thuyá»n lá»n dà i từ 1 cm Äến 2 cm, rá»ng 0,5 cm và cao từ 0,7 cm Äến 1 cm. Mép trên gần như thẳng, nhẵn, xẻ Äôi, lá» hạt.
Cạnh dưá»i hÆ¡i bo tròn và thô. Các mặt cá»§a nhãn nghiêng, kết thúc bằng má»t chòm sao, á» má»t góc vá»i không gian má»n hÆ¡n (kết ná»i vá» trà giữa các phần tá»). Mặt trong có mà u sáng hÆ¡n và má»n. Cuá»ng nhá» và cong, ÄÃnh á» cuá»ng. Hạt hình bầu dục, mà u và ng nâu, nhẵn. Quả có mùi thÆ¡m và vá» ngá»t rất dá» chá»u.
Phân bá», thu hái, chế biến
Äại há»i là má»t cây thuá»c quý. Cây nhá», cao 6 â 10m. Thân thẳng, to, phân cà nh nhẵn, lúc non có mà u xanh nhạt, sau chuyá»n sang mà u nâu xám. Lá má»c so le, phiến lá Äầy Äặn, dà y, cứng và giòn, nhẵn, dà i 8 â 12cm, rá»ng 3 â 4cm, hình mác hoặc hình trứng, hÆ¡i nhá»n, mặt trên xanh hÆ¡n mặt dưá»i.
Thu hoạch mùa thu và mùa Äông. Hái những quả từ xanh Äến và ng, nhúng qua nưá»c sôi, lau khô hoặc treo nÆ¡i thoáng mát khoảng 5 Äến 6 ngà y cho khô. Bảo quản nÆ¡i khô mát Äá» tránh bay tinh dầu.
Bá» pháºn sá» dụng : quả
Thà nh phần hoá há»c
Äại há»i là má»t nguá»n ná»i tiếng cá»§a carbohydrate, protein, vitamin A và axit ascorbic. Nó chứa protein (2 â 4g), carbohydrate (65 -75g), chất béo (4 â 6g) chất xÆ¡ vÃ ÄÆ°á»ng. Äại há»i rất già u khoáng chất, bao gá»m natri, canxi, kẽm, magiê, kali, sắt và Äá»ng.
Mùi thÆ¡m cá»§a Äại há»i do sá»± hiá»n diá»n cá»§a 2,5 â 3,5% tinh dầu trong quả tươi và 8 â 9% trong nguyên liá»u khô. Dầu thÆ¡m dá» bay hÆ¡i nà y chá»§ yếu bao gá»m axit trans-anethole và axit shikimic (axit 3,4,5 â trihydroxy â 1 â xyclohexene â 1 â cacboxylic). Các thà nh phần hóa há»c khác cÅ©ng có mặt, bao gá»m lignans, sesquiterpenes, flavonoid, phenylpropanoids, axit palmitic.
Tác dụng chá»ng ung thư và kháng vi-rút cá»§a tinh dầu Äại há»i do ná»ng Äá» cao cá»§a trans-anethol. Nó cÅ©ng ÄÆ°á»£c sá» dụng là m chất ná»n trong sản xuất các sản phẩm dược phẩm khác nhau, chẳng hạn như chloral chá»ng co giáºt.
Công dụng
Theo y há»c cá» truyá»n
Äông y cho rằng Äại há»i có công nÄng là m ấm trung tiêu, trừ lạnh, giúp tiêu thÅ©ng, tiêu thÅ©ng, giảm Äau.
Chá» Äá»nh: Äau bụng, Äầy bụng, nôn má»a, tiêu chảy, Äau cÆ¡ và khá»p do lạnh.
Theo y há»c hiá»n Äại
Các nghiên cứu Äã chá» ra rằng tinh dầu Äại há»i có tác dụng dược lý. Nhiá»u hoạt Äá»ng y há»c ÄÆ°á»£c thá» hiá»n bá»i tinh dầu Äại há»i bao gá»m: chá»ng co thắt, long Äá»m, thÆ¡m, sát trùng, lợi tiá»u, chá»ng viêm, kÃch thÃch và Äặc tÃnh khá» trùng.
Tác dụng kháng khuẩn
Kết quả cá»§a má»t nghiên cứu ÄÆ°á»£c thá»±c hiá»n và o nÄm 2010 cho thấy rằng chiết xuất Äại há»i có hoạt tÃnh kháng khuẩn Äáng ká» chá»ng lại 67 vi khuẩn kháng thuá»c trên lâm sà ng, bao gá»m Pseudomonas aeruginosa và  Acinetobacter baumannii, trong sá» những vi khuẩn khác. Nghiên cứu nà y cÅ©ng xác Äá»nh các hợp chất chá»ng vi khuẩn trong Äại há»i, bao gá»m axit shikimic và quercetin flavonoid.
Hoạt tÃnh kháng khuẩn cá»§a dá»ch chiết metanol và nưá»c sắc hoa Há»i chá»ng lại vi khuẩn kỵ khà và hiếu khà cÅ©ng ÄÆ°á»£c thá»±c hiá»n trong á»ng nghiá»m.
Các nhà nghiên cứu Äã kiá»m tra hoạt tÃnh kháng khuẩn (trong á»ng nghiá»m) cá»§a nưá»c sắc Äại há»i và chiết xuất methanol chá»ng lại nhiá»u loại vi khuẩn kỵ khÃ, bao gá»m Porphyromonas gingivalis, Eikenella rot, Micropeptostreptococcus và thá»±c khuẩn thá» gingival. Ngoà i ra, các hợp chất ÄÆ°á»£c phân láºp từ rá» cây Äại há»i (phenylpropan, 26-metyl este và 26-diacid) cho thấy Äặc tÃnh chá»ng HIV Ỡmức trung bình.
NgÄn ngừa ung thư
CÆ¡ thá» con ngưá»i có nhiá»u môi trưá»ng tá»± nhiên Äá» Äá»i phó vá»i các gá»c tá»± do. Dù thế nà o Äi nữa, cÅ©ng có những nghiên cứu cho thấy rằng Än những thá»±c phẩm bá» dưỡng già u chất chá»ng ung thư có thá» tÄng cưá»ng khả nÄng bảo vá» bẩm sinh. Các bá»nh gây ra bá»i các gá»c tá»± do và nicotin có thá» ÄÆ°á»£c chữa khá»i bằng hoa Há»i vì Äặc tÃnh chá»ng ung thư cá»§a nó. Tác dụng chá»ng ung thư là do flavonoid, resveratrol và curcumin.
Ngoà i ra, chúng còn có khả nÄng trá» liá»u, bao gá»m các Äặc tÃnh bảo vá» tế bà o và bảo vá» DNA. Loại thảo má»c nà y cÅ©ng có tác dụng tÃch cá»±c Äá»i vá»i tá»n thương DNA có thá» dẫn Äến ung thư, cÅ©ng như sá»± di cư cá»§a tế bà o ung thư.
Tác dụng kháng vi rút
Äại há»i có hoạt tÃnh kháng virus mạnh. Axit shikimic trong hoa há»i có Äặc tÃnh kháng virus cá»§a loại cây nà y. Hoạt Äá»ng nà y ÄÆ°á»£c thá» hiá»n rõ rà ng khi axit shikimic ÄÆ°á»£c trá»n vá»i má»t hợp chất khác gá»i là quercetin, má»t chất chá»ng ung thư. Há»n hợp hai chất hóa há»c nà y có thá» ngÄn ngừa và  chữa bá»nh cúm. Các nhà nghiên cứu á» Trung Quá»c và Äà i Loan cÅ©ng Äang thá» nghiá»m há»n hợp nà y như má»t phương pháp Äiá»u trá»Â bá»nh cúm gia cầm.
Tác dụng chá»ng viêm
Tác dụng chá»ng viêm cá»§a Äại há»i ÄÆ°á»£c xác Äá»nh á» chuá»t bá» phù ná» háºu môn do xylene gây ra. Chiết xuất Äại há»i là m giảm Äáng ká» sá»± co bóp cá»§a cÆ¡ trÆ¡n ruá»t á» chuá»t sau 15 phút tiếp xúc vá»i acetylcholine và bari clorua. Do Äó, ngưá»i ta kết luáºn rằng chiết xuất hoa Há»i có tác dụng giảm Äau và chá»ng viêm trên cÆ¡ trÆ¡n ruá»t á» chuá»t.
Liá»u dùng & cách dùng
Má»i ngà y lấy 3g Äến 6g dạng thuá»c sắc, ngâm rượu, xoa bóp.
Bà i thuá»c kinh nghiá»m
Cảm lạnh, Äau bụng, Äi tả
Dùng bá»t hoa Há»i, má»i lần 2g sắc vá»i rượu, ngà y 3, 4 lần. Hoặc dùng má»i lần 4 giá»t tinh dầu thì là , ngà y 3-4 lần.
Hôi miá»ng
Nhai và nuá»t vá»i hoa há»i, má»t và i cánh hoa má»i ngà y.
Äau lưng
Hoa há»i (bá» hạt) ngâm nưá»c muá»i, xay má»n, má»i lần uá»ng 6-10 gam vá»i rượu. Ngoà i ra, hãy chưá»m nóng lưng bằng lá ngải cứu.
Lưu ý
Bá»nh cảm sá»t, bá»nh thuá»c âm, bá» thương nhiá»t không nên dùng.







