Sâm tá» nữ ÄÆ°á»£c biết Äến là má»t loại thảo dược có tác dụng tá»t trong viá»c là m Äẹp cho nữ giá»i. Dược liá»u nà y từng ÄÆ°á»£c nhiá»u chá» em phụ nữ tin dùng Äá» giúp Äiá»u tiết ná»i tiết tá», phòng ngừa nám, tà n nhang, mụn, là m sÄn chắc và ná» nang vòng má»t, cải thiá»n nhu cầu sinh lý…. Váºy sâm tá» nữ có tác dụng gì, sâm tá» nữ có tá»t không?
1. Äặc Äiá»m sâm tá» nữ
Sâm tá» nữ còn ÄÆ°á»£c gá»i là sắn dây cá»§ tròn, Kwao Krua, tên khoa há»c là Pueraria mirifica, thuá»c há» Äáºu Fabaceae.
Sâm tá» nữ là má»t loại cây thân dây leo giá»ng như cây sắn dây. Lá cây sâm tá» nữ dạng hình chân vá»t. Hoa sâm tá» nữ có mà u tÃm, có 5 cánh, cả cụm hoa dà i khoảng 30cm, má»c á» Äầu cà nh. Sâm tá» nữ ra hoa và o tháng 2 â 3, tạo quả và o tháng 4. Quả sâm tá» nữ có vá» mà u nâu, có từ 3 â 5 hạt.
Phần cá»§ có nhiá»u kÃch thưá»c khác nhau, bên trong có mà u trắng. Än cá»§ sâm tá» nữ tươi có thá» bá» chóng mặt hoặc Äau Äầu.
Sâm tá» nữ ÄÆ°á»£c tìm thấy nhiá»u á» những vùng Äá»i núi phÃa bắc Thái Lan. Ngoà i ra, cây sâm tá» nữ còn phân bá» nhiá»u á» các khu vá»±c Äông Nam Ã, trong Äó có Viá»t Nam. Cá»§ sâm tá» nữ thưá»ng ÄÆ°á»£c thu hoạch và o tháng 10 â 12.
Các nhà khoa há»c Äã tìm thấy Ãt nhất 17 hợp chất hóa há»c trong sâm tá» nữ có hoạt tÃnh sinh há»c giá»ng estrogen. Tất cả các chất nà y Äá»u là phytoestrogen có cấu trúc tương tá»± như 17 β-estradiol.
2. Sâm tỠnữ có tác dụng gì?
Theo y há»c hiá»n Äại, sâm tá» nữ có các tác dụng sau:
- Miroestrol, hytoestrogen có trong sâm tá» nữ có hoạt tÃnh estrogen tương tá»± như estriol, ÄÆ°á»£c coi là estrogen an toà n nhất. Äặc biá»t phytoestrogen trong sâm tá» nữ không gây Äá»c tế bà o. Vì váºy sâm tá» nữ giúp cải thiá»n các triá»u chứng mãn kinh Ỡphụ nữ như bá»c há»a, khó ngá»§,… mà không gây hại cho gan, tháºn.
- Loãng xương và gãy xương á»Â phụ nữ sau mãn kinh là má»t vấn Äá» sức khá»e cá»ng Äá»ng trên toà n thế giá»i. Mặc dù liá»u pháp thay thế hormone có hiá»u quả trong viá»c giảm nguy cÆ¡ gãy xương, nhưng lại có nhiá»u tác dụng phụ Äáng lo ngại. Các phytoestrogen trong sâm tá» nữ hoạt Äá»ng như estrogen, nó giúp tÄng cưá»ng biá»u hiá»n cá»§a ALP và collagen loại I trong nguyên bà o xương, qua Äó có thá» thúc Äẩy sá»± hình thà nh xương, giảm loãng xương và giảm nguy cÆ¡ gãy xương.
- á» phụ nữ sau mãn kinh, mô âm tạo bá» teo, má»ng, giảm tiết dá»ch âm Äạo và tÄng pH, khiến cho chá» em phụ nữ dá» mắc bá»nh viêm âm Äạo, khô âm Äạo, gây ngứa, rát và kÃch ứng. Hầu hết các trưá»ng hợp teo âm Äạo Äá»u là do suy giảm ná»ng Äá» estrogen ná»i sinh. Phytoestrogen trong sâm tá» nữ giúp tạo biá»u mô âm Äạo và sản xuất glycogen. Vi khuẩn Lactobacillus sá» dụng glycogen có thá» sinh sôi Ỡâm Äạo, là m giảm Äá» pH âm Äạo mà không giảm ná»ng Äá» LH trong huyết tương và không gây Äá» da.
Theo Y Há»c Cá» Truyá»n, phần rá» cá»§ sâm tá» nữ có vá» ngá»t, cay, tÃnh bình, Äi và o hai kinh tỳ và vá», có tác dụng thoái nhiá»t, sinh tân, chá» khát, giải cÆ¡, thoái chẩn, thÄng dương, chá» tả. Hoa cá»§a cây sâm tá» nữ có vá» ngá»t, tÃnh bình, có tác dụng giải Äá»c rượu.
Sâm tá» nữ ÄÆ°á»£c y há»c dân gian Thái Lan sá» dụng như má»t vá» thuá»c cải lão á» cả nữ giá»i và nam giá»i giúp trẻ hóa, cải thiá»n các chứng mãn kinh á» nữ giá»i như suy giảm ham muá»n tình dục, tâm lý thất thưá»ng, sạm da, nám da, da khô.
Dá»±a trên các nghiên cứu hiá»n có, liá»u lượng sâm tá» nữ an toà n trong chế Äá» Än uá»ng cho ngưá»i là 1-2 mg/kg cân nặng/ngà y hoặc khoảng 50 – 100mg/ngà y.
Chá» em phụ nữ thưá»ng sá» dụng cá»§ sâm tá» nữ Äá» Äắp mặt hoặc sắc lấy nưá»c uá»ng. Ngà y nay, Äã có sẵn nhiá»u sản phẩm bà o chế sâm tá» nữ á» dạng viên nén, chiết xuất, kem, thuá»c xá»t và dạng bá»t có thá» thêm và o các chế phẩm thuá»c hoặc thảo má»c khác vá»i liá»u lượng khác nhau.
Sâm tá» nữ là má»t dược liá»u tá»t, tuy nhiên viá»c sá» dụng vá»i liá»u cao hÆ¡n 200 mg/kg cân nặng/ngà y sẽ gây tÄng sinh tế bà o trong tuyến vú. Nếu sá» dụng trong thá»i gian ngắn có thá» là m tÄng trá»ng lượng tá» cung, giãn ná», gây xuất huyết và viêm thà nh tá» cung. Nếu dùng liá»u lượng nà y kéo dà i có thá» gây ung thư ná»i mạc tá» cung, tuyến vú. Vì váºy, viá»c sá» dụng sâm tá» nữ cần tuân thá»§ theo hưá»ng dẫn và chá» Äá»nh cá»§a bác sÄ© chuyên khoa.


