1. Cây máºt gấu là gì?
Cây máºt gấu vá»i tên khoa há»c Gymnanthemun Amygdalinum, là má»t loại cây thuá»c há» cúc mà ỠViá»t Nam còn biết Äến là cây lá Äắng. Hình ảnh cây máºt gấu vá»i dáng thân thảo, sinh trưá»ng và phát triá»n thà nh từng bụi. Phụ thuá»c và o chất lượng cá»§a Äất và lượng ánh sáng thì cây sẽ phát triá»n cao từ 2m Äến 5m. Lá cây máºt gấu có hình trái xoan vá»i hai bên rìa là những mép rÄng cưa nhá». Lá cây có Äá» cứng vừa phải và dà i từ 6cm Äến 10cm, rá»ng từ 2cm Äến 4cm.
Má»i nÄm hoa cây máºt gấu sẽ ná» và o tháng 2 Äến tháng 4, vá»i cụm hoa mà u và ng nhạt. Má»i bông hoa có 6 cánh vÃ ÄÆ°á»£c Äỡ bá»i nhiá»u lá Äà i. Các phiến lá nà y sắp xếp thà nh 3 vòng dưá»i hoa, cụm hoa sẽ ná» á» phần ngá»n thân cây. Sau khi những Äóa hoa tà n Äi thì quả xanh sẽ xuất hiá»n, quả sẽ chÃn và o tháng 5 Äến tháng 6 hà ng nÄm và có mà u xanh nâu chÃn.
Có thá» tìm thấy cây máºt gấu Ỡcác nưá»c châu à như Viá»t Nam, Trung Quá»c, Nepal hay Ấn Äá». Vá»i Äặc Äiá»m sinh trưá»ng nên cây máºt gấu xuất hiá»n nhiá»u hÆ¡n á» các vùng núi phÃa Bắc nưá»c ta nÆ¡i có khà háºu mát mẻ và Äá»a hình cao. Có má»t lượng nhá» cây máºt gấu á» trong miá»n Nam nưá»c ta như á» tá»nh Lâm Äá»ng.
2. Cây máºt gấu có tác dụng gì?
Có rất nhiá»u bà i nghiên cứu tác dụng cá»§a cây máºt gấu. Váºy cây máºt gấu có tác dụng gì?
- Bảo vá» gan: Trong cây máºt gấu có chứa rất nhiá»u hoạt chất tá»t như exercise in A, ursolic acid, beta sitosterol, glucoside,.. có tác dụng ngÄn ngừa sá»± hình thà nh các tế bà o xấu trong cÆ¡ thá».
- Äiá»u trá» bá»nh ÄÆ°á»ng ruá»t: Các bá»nh kiết lỵ, tiêu chảy có thá» giảm thiá»u, bá»i công dụng thanh nhiá»t, giải Äá»c và tiêu viêm cá»§a rá» và thân cây máºt gấu.
- Các bá»nh Äau bụng, nhiá» m giun sán hay kiết lỵ, viêm dạ dà y cÅ©ng có thá» Äiá»u trá» bằng lá và vá» rá» cây.
- Bá»nh Äau mắt Äá»Â và viêm gan và ng da: Äây cÅ©ng là hai bá»nh có thá» Äiá»u trá» bá»i phần lá và quả cá»§a cây máºt gấu.
- Cây máºt gấu có nguá»n chất chá»ng oxy hóa dá»i dà o, giúp giảm cholesterol xấu.
- Ức chế, ngÄn ngừa sá»± phát triá»n, tÄng sinh các tế bà o ung thư. Äá»ng thá»i ngÄn chặn hoạt Äá»ng trà n lan cá»§a cá tế bà o ung thư dạ dà y, ung thư vú.
- Vá»i há» tim mạch, tác dụng cá»§a cây máºt gấu giúp cÆ¡ thá» chá»ng lại các bá»nh tim mạch bá»i nguá»n axit béo linoleic.
- Vá»i ngưá»i bá»nh tâm lý, hay cÄng thẳng rá»i loạn cảm xúc có thá» ÄÆ°á»£c kê thuá»c có chứa thà nh phần cá»§a cây máºt gấu. Các chất lacton andrographolide, glucosides, fiterpene và flavonoid trong lá có thá» giảm các triá»u chứng cÄng thẳng cá»§a cÆ¡ thá».
- Lượng kali có trong lá máºt gấu có tác dụng loại bá» muá»i và nưá»c dư thừa trong cÆ¡ thá», giúp hạ huyết áp nhanh hÆ¡n.
- á» má»t sá» nưá»c Tây Phi hay dùng lá cây máºt gấu là m trà lợi tiá»u. Có thá» chữa táo bón, Äái tháo ÄÆ°á»ng, nhiá» m trùng da hay các bá»nh liên quan Äến gan.
3. Má»t sá» lưu ý khi sá» dụng cây máºt gấu?
Bên cạnh viá»c biết ÄÆ°á»£c cây máºt gấu có tác dụng gì thì viá»c biết những lưu ý khi sá» dụng cây máºt gấu cÅ©ng rất quan trá»ng. Bất kỳ loại thuá»c hay dược phẩm nà o dù có tá»t Äến Äâu cÅ©ng phải ÄÆ°á»£c sá» dụng Äúng cách, Äúng liá»u lượng. Tá»t nhất là dùng theo chá» Äá»nh cá»§a bác sÄ©. Dưá»i Äây sẽ là những lưu ý cÆ¡ bản nhất Äá» cây máºt gấu có thá» phát huy tác dụng:
- Trong cây máºt gấu có chứa thà nh phần kháng sinh, vì thế bạn không nên tá»± ý sá» dụng, hay sá» dụng quá thưá»ng xuyên kéo dà i. Chá» nên sá» dụng các loại thuá»c từ cây máºt gấu tá»i Äa hai tuần rá»i nghá». Tá»i thiá»u hai Äến bá»n tuần sau má»i Äó má»i nên tiếp tục sá» dụng.
- Khi bắt Äầu sá» dụng cây máºt gấu, Äá» cho cÆ¡ thá» ká»p là m quen thÃch ứng thì nên sá» dụng vá»i má»t liá»u lượng Ãt. Không ÄÆ°á»£c ngưng Äá»t ngá»t các loại thuá»c Äặc trá».
- Chưa có minh chứng nà o khẳng Äá»nh Äá» an toà n tuyá»t Äá»i cá»§a cây máºt gấu vá»i phụ nữ Äang mang thai và cho con bú. Những ngưá»i Äang có thai hay mong muá»n mang thai nên tránh sá» dụng loại cây nà y, bá»i nếu dùng quá liá»u có thá» dẫn Äến sảy thai. ChÃnh vì váºy, cần sá»± hưá»ng dẫn cá»§a bác sÄ© thì má»i nên sá» dụng loại thảo dược nà y.
- Cây máºt gấu có thá» tương khắc vá»i má»t sá» loại thuá»c, thá»±c phẩm hay các loại thá»±c phẩm chức nÄng khác. Do Äó, bạn phải nói rõ vá»i bác sÄ© khi kê ÄÆ¡n các loại thuá»c mình Äang sá» dụng.
- Có thá» sắc nưá»c từ rá» cây, thân cây và lá cây máºt gấu Äá» uá»ng. Nưá»c nà y sẽ có tác dụng thanh nhiá»t thải Äá»c, Äặc biá»t có thá» dùng Äá» giải nhiá»t nhanh chóng nhất.
- Do thà nh phần giúp hạ huyết áp, chÃnh vì váºy những ngưá»i có huyết áp thấp không nên sá» dụng, tránh cho huyết áp xuá»ng quá thấp.
Hiá»n nay chưa có quá nhiá»u trưá»ng hợp bá» phản ứng phụ khi sá» dụng cây máºt gấu. Nhưng khi có tình trạng táo bón, huyết áp giảm nhanh, cảm giác ngá»t trong miá»ng kéo dà i thì nên dừng sá» dụng và theo dõi cẩn tháºn sức khá»e bản thân.


