Na rừng có tên khoa há»c là Kadsura heteroclita (Roxb.) Craib. Cây có tên gá»i khác là Dây chua cùm, Äại toản, Pản mạ, Dây rÄng ngá»±a, thuá»c há» NgÅ© vá» (Schisandracceae). Cây ÄÆ°á»£c dùng vá»i rất nhiá»u công dụng, thân dây có tác dụng khu phong, trừ thấp, hà nh khÃ, hoạt huyết. Trong khi Äó quả Na có tác dụng ninh tâm, bá» tháºn, chá» khái và khu Äà m. Bà i viết sau Äây sẽ cung cấp thêm nhiá»u thông tin vá» liá»u lượng và cách dùng cá»§a loà i cây nà y
Giá»i thiá»u vá» Na rừng
Mô tả vá» dược liá»u
Na rừng là loại dây leo, có thân cứng, hóa gá», có mà u nâu Äen. Cà nh nhẵn có lá má»c so le, phiến dà y, hình bầu dục hoặc hình trứng. Lá có gá»c tròn Äầu nhá»n, mặt trên mà u lục sẫm bóng, mặt dưá»i nhạt, có nhiá»u chấm trắng nhá».
Cây có hoa khác gá»c, má»c ÄÆ¡n Äá»c á» kẽ lá, lá bắc dá» rụng, bao hoa gá»m những phiến máºp hình trứng, xếp thà nh 2 â 3 vòng.
Quả to, hình cầu, rất giá»ng quả Na ta, nhiá»u múi, khi chÃn mà u và ng, Än ÄÆ°á»£c.
Mùa hoa thưá»ng rÆ¡i và o tháng 5 â 6, mùa quả rÆ¡i và o tháng 8 â 9.
Phân bỠsinh thái
Chi Kadsura Juss gá»m các loà i là dây leo quấn hay dạng bụi trưá»n, phân bá» á» vùng nhiá»t Äá»i hay nhiá»t Äá»i Nam à và Äông Nam Ã. á» Viá»t Nam, có 4 loà i. Loà i Na rừng thưá»ng phân bá» rải rác á» vùng núi từ 600m Äến 1500m, á» các tá»nh như Là o Cai, Hà Tây, Cao Bằng, Lạng SÆ¡nâ¦
Na rừng là cây thưá»ng xanh, thuá»c loà i cây leo quÄn, ưa khà háºu ẩm mát Äặc biá»t á» vùng nhiá»t Äá»i núi cao. Thảo dược nà y ưa sáng hÆ¡i chá»u bóng, thưá»ng má»c á» ven rừng hay rừng Äá vôi. Cây có thá» ÄÆ°á»£c xếp và o nhóm những cây thuá»c tương Äá»i hiếm gặp á» Viá»t Nam, cần chú ý bảo vá».
Bá» pháºn dùng
Cây có thá» dùng vá» rá» , vá» thân Äá» là m thuá»c. Có thá» thu hái quanh nÄm, phÆ¡i khô Äá» dùng dần.
Tác dụng dược lý
Từ dá»ch chiết bằng dichlorethan cá»§a thân dây Na rừng qua chiết tách bằng sắc ký lá»p má»ng và sắc ký cá»t, ÄÆ°á»£c các thà nh phần III và IV có tác dụng ức chế hoạt tÃnh nhân tá» hoạt hóa tiá»u cầu.
Ngoà i ra, các nghiên cứu còn phát hiá»n ra rá» cây có chứa Ethanol có tác dụng giúp giảm Äau, chá»ng viêm hiá»u quả. Chiết xuất khác từ rá» cây có khả nÄng chá»ng viêm và an thần.
Công dụng của Na rừng
Na rừngÂ ÄÆ°á»£c ngưá»i dân dùng nhiá»u trong cuá»c sá»ng hà ng ngà y. Thân dây thảo dược có vá» Äắng, cay, tÃnh ôn, có tác dụng khu phong, trừ thấp, hà nh khÃ, hoạt huyết.
Quả có vá» cay, tÃnh hÆ¡i ôn, có tác dụng ninh tâm, bá» tháºn, chá» khái, khu Äà m.
Bà i thuá»c có sá» dụng Na rừng
Thuá»c bá», hoạt huyết, giảm Äau, kÃch thÃch tiêu hóa từ Na rừng
Theo kinh nghiá»m dân gian, Na rừng ÄÆ°á»£c dùng là m thuá»c giảm Äau, thuá»c bá», hoạt huyết và kÃch thÃch tiêu hóa. Ngà y dùng 8 â 16g vá» rá» hay vá» thân tán nhá», ngâm rượu uá»ng, chia là m 2 lần trong ngà y.
á» Trung quá»c, thân và rá» cây dược liá»u ÄÆ°á»£c dùng chữa phong tê thấp Äau, viêm loét dạ dà y tá trà ng, Äau bụng sau khi sinh.
Sá» dụng Na rừng cho phụ nữ sau sinh Äẻ
- Sá» dụng 12 â 15 g rá» cây ngâm vá»i rượu Äá» uá»ng dần. Má»i lần thưá»ng dùng khoảng 50 â 100 g.
- Dùng 20 â 30 g rá» dược liá»u hãm cùng vá»i má»t lượng nưá»c vừa Äá»§. Dùng uá»ng thay nưá»c hà ng ngà y.
- Sá» dụng phá»i hợp Na rừng, Bá» béo, Sâm cau, Há»i sức hãm thà nh trà Äá» uá»ng.
Sá» dụng thảo dược có thá» giúp phụ nữ sau sinh Äẻ Än uá»ng ngon hÆ¡n, giảm Äau, há» trợ co bóp dạ con và tÄng tá»c Äá» là m sạch lượng máu sau khi sinh con.
Na rừng há» trợ giúp giảm Äau
Sá» dụng vá» thân, rá» cây ngâm rượu Äá» dùng uá»ng hà ng ngà y. Ngoà i ra, có thá» dùng 8 â 16 g thảo dược sắc nưá»c uá»ng như trà .
Sá» dụng thưá»ng xuyên có thá» giúp giảm Äau, kÃch thÃch tiêu hóa, há» trợ Äiá»u trá»Â Äau dạ dà y.
Na rừng giúp an thần gây ngủ
Sá» dụng quả rang lên, hãm trà pha nưá»c uá»ng có thá» gây ngá»§, có tác dụng an thần.
Na rừng có thá» ÄÆ°á»£c sá» dụng như má»t vá» thuá»c an thần, giúp Äiá»u trá» viêm Äau dạ dà y, suy nhược cÆ¡ thá».
Ngoà i ra, quả chữa tháºn hư Äau lưng, ho, viêm há»ng viêm phế quản, thần kinh suy nhược. Dùng hà ng ngà y 6 â 9g sắc nưá»c uá»ng. Rá» Na rừng, Oai diá»p tá» lan, Há» tiêu, tất cả dùng vá»i lượng vừa Äá»§, ngâm rượu uá»ng chữa Äau bụng kinh.








