Trinh nữ hoà ng cung là dược liá»u quý có nguá»n gá»c Ấn Äá» vÃ ÄÆ°á»£c sá» dụng nhiá»u trong các bà i thuá»c Y Há»c Cá» Truyá»n. Nghiên cứu từ các thá» nghiá»m cho thấy trinh nữ hoà ng cung có nhiá»u tác dụng sinh há»c như chá»ng viêm, ức chế sá»± phát triá»n cá»§a vi khuẩn, kháng ung thư… Váºy trinh nữ hoà ng cung chữa bá»nh gì?
1. Tá»ng quan vá» cây trinh nữ hoà ng cung
Trinh nữ hoà ng cung còn ÄÆ°á»£c gá»i là Tá»i tÆ¡i lá rá»ng hay Náng lá rá»ng. Chúng có tên khoa há»c là Crinum latifolium L, thuá»c há» Amarylidaceae. Trinh nữ hoà ng cung là loại cây ưa sáng. Vì váºy, chúng thÃch hợp Äá» trá»ng á» những vùng có khà háºu nhiá»t Äá»i ẩm và nhiá»t Äá» trung bình dao Äá»ng trong khoảng từ 22 â 270C. Tại Viá»t Nam, dược liá»u nà y ÄÆ°á»£c trá»ng chá»§ yếu á» các tá»nh miá»n Nam từ Äà Nẵng trá» và o.
Dược liá»u trinh nữ hoà ng cung thưá»ng ÄÆ°á»£c sá» dụng toà n cây trong y há»c. Công dụng và cách sá» dụng các bá» pháºn khác nhau như sau:
- Lá cây ÄÆ°á»£c dùng tươi hoặc sao và ng, phÆ¡i khô và dùng hãm nưá»c uá»ng.
- Thân hoa, cán hoa và toà n bá» bông hoa ÄÆ°á»£c dùng là m dược liá»u trong các bà i thuá»c Y Há»c Cá» Truyá»n.
Nghiên cứu từ các nhà khoa há»c cho thấy dược liá»u trinh nữ hoà ng cung chứa thà nh phần hóa há»c chÃnh là alcaloid vÃ ÄÆ°á»£c chia thà nh 2 nhóm bao gá»m:
- Nhóm alcaloid không chứa dỠvòng: latisodin, latisolin, beladin.
- Nhóm alcaloid có chứa dá» vòng: crinafolidin, ambelin, crinafolin…
Phần thân rỠcây có chứa hai loại glucan như sau:
- Glucan A: Phân tá» có chứa 12 ÄÆ¡n vá» glucose.
- Glucan B: Phân tá» có chứa 110 ÄÆ¡n vá» glucose.
Bên cạnh Äó, các nhà khoa há»c còn tìm thấy những thà nh phần axit amin có trong dược liá»u nà y như: arginin, leucin, valin, phenylamin… Phần thân cá»§a cây có chứa các hoạt chất như lycorin, pratorimin, ambelin..
2. Tác dụng dược liá»u trinh nữ hoà ng cung
Kết quả các thá» nghiá»m vá» tác dụng sinh há»c cá»§a cây trinh nữ hoà ng cung cho thấy dược liá»u nà y có nhiá»u tác dụng sinh há»c như sau:
2.1. Tác dụng ức chế sá»± phát triá»n cá»§a khá»i u xÆ¡
Hiá»n nay, dá»±a và o công dụng cá»§a trinh nữ hoà ng cung trong viá»c ức chế sá»± phát triá»n cá»§a khá»i u xÆ¡ mà dược liá»u nà y Äã ÄÆ°á»£c ứng dụng nhiá»u trong Äiá»u trá» u xÆ¡ cá» tá» cung và  u nang buá»ng trứng.
Bên cạnh Äó, chiết xuất từ trinh nữ hoà ng cung kết hợp vá»i lá Äu Äá»§ và cá»§ tam thất tạo nên chế phẩm panacrin có công dụng chá»ng lại sá»± phát triá»n cá»§a tế bà o ung thư.
2.2. Tác dụng kÃch thÃch há» miá» n dá»ch
Tác dụng cá»§a dược liá»u trinh nữ hoà ng cung Äá»i vá»i há» miá» n dá»chÂ ÄÆ°á»£c các nhà khoa há»c chứng minh bằng thá» nghiá»m trên chuá»t trắng. Chuá»t trắng ÄÆ°á»£c gây khá»i u rá»i cho uá»ng nưá»c chiết từ cây trinh nữ hoà ng cung, kết quả cho thấy tế bà o lympho T trong máu chuá»t tÄng trưá»ng nhanh hÆ¡n, giúp cÆ¡ thá» chá»ng lại các tế bà o ung thư.
2.3. Tác dụng ức chế tế bà o ung thư tiá»n liá»t tuyến
Tác dụng cá»§a trinh nữ hoà ng cung lên tế bà o ung thư tuyến tiá»n liá»tÂ ÄÆ°á»£c các nhà khoa há»c nghiên cứu thá» nghiá»m trên khá»i u xÆ¡ tiá»n liá»t BHP â 1, PC3 và LNCP. Dá»ch chiết dược liá»u ÄÆ°á»£c sá» dụng trên các khá»i u nà y, kết quả cho thấy các khá»i u bỠức chế tÄng sinh tế bà o và tá» lỠức chế tÄng sinh cao nhất trên u xÆ¡ BHP â 1.
2.4. Tác dụng bảo vỠtế bà o thần kinh
Nghiên cứu ÄÆ°á»£c thá»±c hiá»n trên chuá»t bá» tiêm chất trymethyltin â loại chất gây Äá»c hại cho há» thần kinh trung ương. Chuá»t sau Äó ÄÆ°á»£c Äiá»u trá» bằng dá»ch chiết trinh nữ hoà ng cung, kết quả cho thấy dược liá»u nà y có tác dụng bảo vá» tế bà o thần kinh á» mức Äá» trung bình.
2.5. Tác dụng chá»ng oxy hóa
Nghiên cứu từ các thá» nghiá»m lâm sà ng cho thấy dá»ch chiết dược liá»u trinh nữ hoà ng cung có chá» sá» Äo lưá»ng khả nÄng chá»ng oxy hóa ORAC là 1610 ± 150 μmol TE/g. Kết quả cho thấy, dược liá»u nà y có tác dụng chá»ng oxy hóa.
3. Công dụng cá»§a trinh nữ hoà ng cung trong Äiá»u trá»
Dá»±a và o tác dụng cá»§a trinh nữ hoà ng cung Äã ÄÆ°á»£c các nhà khoa há»c chứng minh, dược liá»u nà y ÄÆ°á»£c ứng dụng và o Äiá»u trá» nhiá»u cÄn bá»nh. Hiá»n nay không chá» trong Y Há»c Cá» Truyá»n mà Y Há»c Hiá»n Äại cÅ©ng sá» dụng loại thảo dược nà y trong các ÄÆ¡n thuá»c Äiá»u trá» bá»nh. Má»t sá» cÄn bá»nh có thá» Äiá»u trá» hiá»u quả bằng dược liá»u trinh nữ hoà ng cung như sau:
3.1. Bà i thuá»c Äiá»u trá» viêm phụ khoa
Cây trinh nữ hoà ng cungÂ ÄÆ°á»£c sá» dụng trong Äiá»u trá» các bá»nh như chảy máu âm Äạo, rong kinh, rá»i loạn kinh nguyá»t, cháºm kinh… Bạn có thá» sá» dụng má»t trong các bà i thuá»c sau:
- Bà i thuá»c 1: Công thức gá»m lá trinh nữ hoà ng cung, rá» cá» xưá»c, hạ khô thảo, hương tư tá», má»i vá» 20g Äem sắc vá»i 1 lÃt nưá»c Äến khi cạn còn má»t ná»a nưá»c. Nưá»c sắc ÄÆ°á»£c chia uá»ng 3 lần trong ngà y và không ÄÆ°á»£c Äá» qua Äêm.
- Bà i thuá»c 2: Công thức gá»m 20g má»i vá» thuá»c là trinh nữ hoà ng cung, dừa dại, lá sen, ngải cứu tươi, Ãch mẫu và hương tá». Sắc há»n hợp vá»i khoảng 1 lÃt nưá»c Äến khi cạn còn má»t ná»a. Nưá»c sắc ÄÆ°á»£c chia uá»ng 3 lần trong ngà y và không ÄÆ°á»£c Äá» qua Äêm.
3.2. Bà i thuá»c Äiá»u trá» u xÆ¡ tiá»n liá»t tuyến
Công dụng cá»§a trinh nữ hoà ng cung trong Äiá»u trá» ung thư tiá»n liá»t tuyến ÄÆ°á»£c ứng dụng phá» biến nhất hiá»n nay. Các bà i thuá»c Äiá»u trá» cÄn bá»nh nà y như sau:
- Bà i thuá»c 1: Công thức gá»m 20g trinh nữ hoà ng cung khô, 6g hương tư tá» và 12g xa tiá»n tá». Tất cả cho và o ná»i, thêm hai bát con nưá»c và sắc cạn còn khoảng 1 bát thì dừng. Nưá»c sắc ÄÆ°á»£c chia uá»ng 2 â 3 lần trong ngà y sau bữa Än.
- Bà i thuá»c 2: Bạn dùng khoảng 20g trinh nữ hoà ng cung khô Äem rá»a sạch. Cho dược liá»u và o ná»i, thêm khoảng 2 bát nưá»c con. Sắc há»n hợp bằng lá»a nhá» Äến cạn còn má»t ná»a thì dừng. Nưá»c sắc ÄÆ°á»£c chia uá»ng thà nh 3 lần trong ngà y sau bữa Än.
3.3. Bà i thuá»c Äiá»u trá» ung thư vú
Dược liá»u trinh nữ hoà ng cungÂ ÄÆ°á»£c sá» dụng hiá»u quả trong Äiá»u trá»Â ung thư vú. Bà i thuá»c Äiá»u trá» cÄn bá»nh nà y ÄÆ°á»£c thá»±c hiá»n bằng cách dùng 200g lá trinh nữ hoà ng cung Äã ÄÆ°á»£c phÆ¡i khô, sắc dược liá»u bằng ná»i Äất vá»i hai bát nưá»c con Äến khi cạn còn khoảng ná»a bát thì dừng. Nưá»c sắc ÄÆ°á»£c chia thà nh 3 lần uá»ng trong ngà y sau bữa Än.
3.4. Bà i thuá»c Äiá»u trá» ho, viêm phế quản
Tác dụng cá»§a trinh nữ hoà ng cung trong Äiá»u trá» bá»nh ho và  viêm phế quảnÂ ÄÆ°á»£c thá»±c hiá»n qua các bà i thuá»c sau:
- Bà i thuá»c 1: Công thức là sắc vá»i 600ml nưá»c há»n hợp gá»m 20g lá trinh nữ hoà ng cung, tang bạch bì, ô phiến và cam thảo dây. Sắc há»n hợp Äến khi cạn còn khoảng 200 ml thì dừng, nưá»c sắc ÄÆ°á»£c chia thà nh 3 lần uá»ng trong ngà y uá»ng sau bữa Än.
- Bà i thuá»c 2: Công thức là dùng 20g má»i vá» thuá»c bao gá»m lá trinh nữ hoà ng cung, lá bá»ng bá»ng, hương tá», táo chua. Sắc há»n hợp vá»i 600ml nưá»c bằng ná»i Äất, sắc Äến khi còn khoảng 200ml nưá»c thì dừng. Nưá»c sắc ÄÆ°á»£c chia thà nh 3 lần uá»ng trong ngà y sau bữa Än.
3.5. Bà i thuá»c Äiá»u trá» bá»nh dạ dà y, tá trà ng
Lá cây trinh nữ hoà ng cung tươi ÄÆ°á»£c dùng trong Äiá»u trá»Â bá»nh dạ dà y, tá trà ng. Bà i thuá»c Äiá»u trá» cÄn bá»nh nà y ÄÆ°á»£c thá»±c hiá»n bằng cách dùng lá cây tươi rá»a sạch, cắt thà nh khúc nhá» và cho và o ná»i, thêm hai bát con nưá»c sạch. Sắc há»n hợp Äến khi Äặc còn khoảng ná»a bát thì dừng. Nưá»c sắc ÄÆ°á»£c chia thà nh 3 lần uá»ng trong ngà y sau bữa Än.
3.6. Bà i thuá»c giảm Äau nhức xương
Lá trinh nữ hoà ng cung có tác dụng giảm Äau nhức xương. Bạn dùng lá dược liá»u rá»a sạch, cắt nhá», phÆ¡i sấy khô, Äem sao nóng lá dược liá»u rá»i Äắp lên vùng xương khá»p bá» Äau hoặc vùng da bá» bầm dáºp. Sá» dụng bà i thuá»c trên trong 2 â 3 ngà y liên tiếp sẽ giúp là m tan vết bầm, giảm cÆ¡n Äau nhức.
4. Các lưu ý khi dùng trinh nữ hoà ng cung
Trinh nữ hoà ng cung là dược liá»u quý vá»i nhiá»u công dụng trong phòng ngừa và Äiá»u trá» bá»nh. Tuy nhiên, dược liá»u nà y là thuá»c và không thá» sá» dụng tùy tiá»n hay lạm dụng trong thá»i gian dà i. Khi sá» dụng trinh nữ hoà ng cung cần lưu ý má»t sá» Äiá»u sau:
- Không Än rau muá»ng khi Äang sá» dụng trinh nữ hoà ng cung.
- Dược liá»u trinh nữ hoà ng cung dá» bá» nhầm lẫn vá»i má»t sá» loại cây khác như hoa lan huá», cây náng trắng… Vì váºy, bạn cần biết cách phân biá»t vá»i các loại cây nà y tránh trưá»ng hợp sá» dụng trong Äiá»u trá» gây ra các tác dụng không mong muá»n.
- Trinh nữ hoà ng cung không ÄÆ°á»£c sá» dụng cho trẻ em dưá»i 6 tuá»i, phụ nữ có thai và Äang cho con bú, ngưá»i suy gan, suy tháºn.
- Bạn nên tham khảo ý kiến cá»§a bác sÄ© trưá»c khi sá» dụng, Äặc biá»t trong trưá»ng hợp bạn Äang sá» dụng các loại thuá»c Tây khác thì không ÄÆ°á»£c kết hợp cùng vá»i trinh nữ hoà ng cung.
- Bạn không ÄÆ°á»£c tùy tiá»n thay Äá»i liá»u lượng các bà i thuá»c trong suá»t quá trình Äiá»u trá» Äá» tránh là m biến Äá»i dược tÃnh, ảnh hưá»ng Äến hiá»u quả Äiá»u trá».
Như váºy, cây trinh nữ hoà ng cung là loại dược liá»u có nhiá»u công dụng trong y há»c, Äặc biá»t là trong các bà i thuá»c Y Há»c Cá» Truyá»n Äiá»u trá» các bá»nh u xÆ¡ tá» cung, ung thư vú, viêm ÄÆ°á»ng tiết niá»u… Khi Äã có ÄÆ°á»£c câu trả lá»i cho câu há»i, trinh nữ hoà ng cung có tác dụng gì? bạn nên cân nhắc sá» dụng sao cho Äảm bảo sức khá»e và hạn chế những rá»§i ro không Äáng có.


