Rượu NGÔ BAO TỬ BẮC HÀ MEN LÁ CHUẨN

Tây Bắc không chỉ nổi tiếng với những cảnh đẹp làm say đắm lòng người. Bên cạnh vẻ đẹp mà thiên nhiên ban tặng, Tây Bắc còn có những món ăn, thức uống làm siêu lòng thực khách ngay từ những lần đầu thưởng thức.

Nói đến đặc sản Tây Bắc mà quên nói đến rượu ngô Bắc Hà quả là một thiếu sót rất lớn, rượu ngô ở nơi đây được nấu từ những giống ngô, men lá rất đặc biệt mà ta khó có thể tìm thấy ở vùng miền khác.

Rượu ngô nơi đây đại diện cho nền ẩm thực của người H’Mông và người Dao nơi vùng núi Tây Bắc. Chưa ai có thể biết rượu ngô đã tồn tại từ bao lâu, nhưng chắc rằng loại rượu này đã gắn bó mật thiết với đời sống của người dân Bắc Hà và trở thành một nét đẹp văn hóa không thể thiếu trong cuộc sống của họ.

RƯỢU NGÔ LÀ GÌ?

Rượu ngô là loại rượu được nấu từ loại ngô có chất lượng cao, hạt ngô to, đẹp, chắc hạt và được trồng tại miền cao nguyên đá khô cằn nhưng chứa đầy nhưng tinh hoa của đất trời.

Không chỉ vậy, nước dùng để nấu rượu ngô Hà Giang còn là loại nước được lấy từ giữa những vách đá, đã được lọc qua những tầng địa chất chứa đầy khoáng chất. Mỗi loại ngô sẽ cho ra một màu rượu ngô khác nhau, thông thường rượu sẽ có 3 màu: trắng, vàng, tím.

Rượu ngô là một thức uống ngon của đồng bào người H’Mông và Dao ở Huyện Bắc Hà tỉnh Lào Cai, rượu có mùi thơm nồng của ngô và men Hồng Mi pha quyện lẫn nhau, khi uống rượu ngô sẽ tạo cảm giác cay nồng, êm dịu, sảng khoái, ngây ngất… và đặc biệt rượu ngô chuẩn uống sẽ không gây đau đầu.

RƯỢU NGÔ CÓ MÀU GÌ?

Rượu ngô được nấu theo cách thủ công, khi nấu hơi rượu được bốc hơi và ngưng đọng.

Sở dĩ mối mẻ rượu ngô có màu khác nhau là do nguyên liệu ngô được sử dụng để nấu rượu. Có 3 màu rượu ngô phổ biến là: trắng, tím, vàng.

Màu trắng của mỗi mẻ rượu ngô là khác nhau. Có những mẻ rượu có màu trắng đục, có mẻ lại có màu trắng trong, có rượu thì hơi ngả vàng vàng. Rượu có màu trắng thường được nấu từ ngô vàng và men lá.

Rượu ngô màu tím: Loại rượu này thường được nấu từ ngô tím.

Rượu ngô màu vàng: Sử dụng rượu Ngô để ngâm với ngô bao tử sẽ ra màu vàng

CÁC LOẠI RƯỢU NGÔ

Theo nguồn gốc

Theo nguồn gốc, rượu ngô nổi tiếng ở các vùng sau:

1. Rượu ngô Bắc Hà – Bản Phố
2. Rượu ngô Bó Nặm – Bắc Kạn
3. Rượu ngô Na Hang – Tuyên Quang
4. Rượu ngô Thanh Vân – Hà Giang
5. Rượu ngô Bắc Hà – Lào Cai,…

6. Theo nguyên liệu

   Theo nguyên liệu, rượu ngô được chia thành các loại sau:

   1. Rượu ngô tím (nấu từ ngô tím)
   2. Rượu ngô vàng (nấu từ ngô vàng)
   3. Rượu ngô bao tử (nấu từ ngô bao tử),…

7. RƯỢU NGÔ CÓ TÁC DỤNG GÌ?

   Rượu ngô Bắc Hà được làm từ những tinh hoa của nền nông nghiệp cao nguyên đá, vậy nên rượu ngô ở đây chứa các thành phần dinh dưỡng cao từ hạt ngô. Bởi vậy nếu sử dụng rượu ngô đúng cách và đúng liều lượng sẽ mang lại hiệu quả cho sức khỏe người dùng.

   Với hàm lượng chất xơ cao từ hạt ngô, rượu ngô sẽ có lợi cho hệ tiêu hóa của người dùng, giúp thúc đẩy quá trình trao đổi chất của cơ thể và hỗ trợ giảm hấp thụ LDL cholesterol (nguyên nhân bệnh gây xơ cứng thành mạch) cho cơ thể.

   Trong ngô có hàm lượng sắt, vì vậy sẽ hỗ trợ quá trình vận chuyển khí oxy trong máu, làm giảm tình trạng tuần hoàn kém.

   Bắp ngô cũng rất giàu beta-carotenoid và folate, đây là hai chất này giúp làm chậm quá trình suy thoái điểm vàng liên quan đến tuổi tác. Beta-carotenoid trong bắp ngô khi đi vào cơ thể sẽ chuyển thành vitamin A với tỷ lệ cao hơn so với những loại rau củ khác. Vitamin A rất cần thiết cho để có một đôi mắt sáng đẹp.

NGUYÊN LIỆU ĐỂ NẤU RƯỢU NGÔ

Rượu ngô Bắc Hà được nấu từ 2 nguyên liệu chính đó là: ngô vàng Bắc Hà và men Hồng Mi.

Ngô Bắc Hà là giống ngô lâu đời của người H’Mông vùng cao. Loại ngô này được trồng trên các cao nguyên đá, trải qua sự khắc nghiệt của thời tiết Hà Giang để phát triển, vươn mình trên đá, vì thế chất lượng của loại ngô này rất khác so với những giống ngô khác. Tuy năng suất loại ngô này không cao, nhưng chúng có vị ngọt thanh, hạt ngô săn chắc không bị bở.

Men Hồng Mi: loại men này được lấy từ cây Hồng Mi, đây là loại men quen thuộc của người dân Tây Bắc. Hạt Hồng Mi sau khi thu hoạch được xay nhuyễn thành bột, sau đó được trộn với nước sôi và rượu đầu, nhào nhuyễn sau đó nặn thành từng bánh tròn nhỏ mang phơi ở nơi khô thoáng.

Loại nước được sử dụng nấu rượu ngô cũng rất đặc biệt. Nước này được lấy từ giữa những vách đá, đã được lọc qua những tầng địa chất chứa đầy khoáng chất. Sau khi mang nước về, người dân lại tiến hành lọc lại qua lớp sỏi và cát, cuối cùng là đun sôi để đưa vào chế biến.

CÁCH NẤU RƯỢU NGÔ NGON, CHUẨN VỊ TÂY BẮC

Sau đây Vnfood sẽ hướng dẫn cho các bạn cách nấu rượu ngô ngon, chuẩn vị của núi rừng Tây Bắc:

Bung ngô

Sau khi ngô được thu hoạch từ nương rẫy về sẽ được phơi khô và bảo quản trên gác mái nhà. Khi chuẩn bị nấu rượu ngô sẽ được tách hạt, loại bỏ hết những hạt lép, không đạt chất lượng.

Sau đó đem rửa sạch ngô, để ráo và cho vào chảo hoặc nồi để bung. Thời gian bung ngô sẽ kéo dài khoảng 20-24h, bung ngô liên tục đủ thời gian thì vớt ngô ra. Khi bung ngô thì nên để lửa nhỏ, cháy âm ỉ để hạt ngô nở bung đều và dẻo.

Để làm cho nước ngô trong, vảy ở hạt ngô bong và giúp cho các tạp chất nổi lên thì bạn hãy cho vào nồi ngô một ít vôi tôi.

Sau khi ngô được bung chín, ta vớt ngô ra nong, nia hoặc mẹt tre để ngô nguội dần.

Men lá ở mỗi địa phương sẽ được làm từ những loại cây rừng khác nhau. Rượu ngô Hà Giang sẽ sử dụng men từ cây Hồng Mi, ở Tuyên Quang sẽ sử dụng cây “nét ti” – cây chỉ thiên, người Dao Sơn Phú sẽ lựa chọn cây “chè lao” – cây trầu rừng,… Với mỗi loại men ở những vùng miền khác nhau sẽ tạo ra sự đa dạng cho hương vị rượu ngô, mỗi hương vị sẽ có những đặc sắc riêng.

Khi ngô nguội hoặc hơi ấm ấm ta sẽ đem đi trộn với men giã nhỏ, men được giã trực tiếp lên từng lớp mỏng bề mặt ngô. Cứ khoảng 10kg ngô sẽ được trộn đều với 3 quả men. Không nên cho quá nhiều hoặc quá ít men, bởi như vậy sẽ ảnh hưởng đến chất lượng của rượu.

Lưu ý: Khi đem ngô đi ủ với men, ngô phải để về nhiệt độ thường hoặc hơi ấm ấm, nếu ngô còn ở nhiệt độ cao sẽ gây ảnh đến các vi sinh trong men không thể lên men được, men sẽ không phát huy được hết tác dung, thậm chí có thể gây hỏng ngô ủ.